Trả lời ngắn: Visual Studio Code trở thành mặc định của ngành không phải vì mạnh nhất mà vì miễn phí, khởi động nhanh, và có sẵn tiện ích cho bất cứ ngôn ngữ nào.
Điều cần biết: nó là trình soạn thảo mở rộng được, không phải bộ công cụ đầy đủ như các sản phẩm nặng.
Trình soạn thảo khác bộ công cụ đầy đủ thế nào?
Đây là phân biệt cơ bản mà người mới học lập trình thường không rõ.
Trình soạn thảo tập trung vào việc viết mã: mở nhanh, gõ mượt, tô màu cú pháp, tìm kiếm tốt. Nó không biết gì về ngôn ngữ bạn dùng cho tới khi bạn cài tiện ích tương ứng.
Bộ công cụ đầy đủ thì hiểu sâu một hệ sinh thái cụ thể ngay từ đầu: nó phân tích toàn bộ dự án, biết mọi lớp và hàm liên quan tới nhau ra sao, và tự sửa lại cấu trúc mã trên toàn dự án được.
Sản phẩm này nằm ở giữa và ngày càng nghiêng về phía sau nhờ hệ tiện ích. Với phần lớn công việc thường ngày, khoảng cách đã đủ hẹp để người ta chọn thứ nhẹ và miễn phí.
Visual Studio Code làm được gì?
| Việc | Mức độ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Kho tiện ích mở rộng | Tốt nhất | Có cho gần như mọi ngôn ngữ và công cụ |
| Miễn phí kể cả dùng thương mại | Tốt nhất | Không giới hạn gì |
| Tốc độ khởi động | Rất tốt | Nhanh hơn hẳn bộ công cụ đầy đủ |
| Cửa sổ dòng lệnh tích hợp | Rất tốt | Không phải chuyển qua lại cửa sổ khác |
| Làm việc trực tiếp trên máy chủ từ xa | Rất tốt | Soạn mã như đang ở máy mình |
| Gỡ lỗi tích hợp | Tốt | Đủ dùng, cần cấu hình cho từng ngôn ngữ |
| Hiểu sâu ngữ cảnh toàn dự án | Khá | Thua bộ công cụ chuyên với dự án rất lớn |
| Chiếm tài nguyên khi cài nhiều tiện ích | Khá | Nặng dần theo số tiện ích bật |
| Bản chính thức có thu thập số liệu | Khá | Tắt được trong cài đặt |
Ai nên dùng Visual Studio Code?
- Người mới học lập trình — miễn phí và tài liệu hướng dẫn nhiều nhất.
- Ai làm việc với nhiều ngôn ngữ khác nhau — một công cụ cho tất cả.
- Người làm web hoặc viết kịch bản tự động — nhóm được hỗ trợ tốt nhất.
- Ai cần soạn mã trên máy chủ từ xa — tính năng này rất mạnh.
Chưa đủ với dự án Java hoặc .NET rất lớn — IntelliJ IDEA và Visual Studio hiểu ngữ cảnh sâu hơn.
Nên cài những tiện ích nào?
Kho tiện ích là điểm mạnh nhưng cũng là cái bẫy khiến công cụ nhẹ trở nên ì ạch.
| Nhóm tiện ích | Có nên cài không? |
|---|---|
| Hỗ trợ ngôn ngữ bạn đang dùng | Bắt buộc, đây là thứ đầu tiên |
| Định dạng mã tự động theo quy ước nhóm | Rất nên, chấm dứt tranh cãi về dấu cách |
| Kiểm tra lỗi cú pháp khi đang gõ | Rất nên, bắt lỗi trước khi chạy |
| Tích hợp quản lý phiên bản | Nên, tuy phần cơ bản đã có sẵn |
| Bộ biểu tượng và giao diện đẹp | Tuỳ thích, không ảnh hưởng công việc |
| Tiện ích trùng chức năng với nhau | Không, gây xung đột và làm chậm máy |
Quy trình cấu hình cho một dự án mới
- Cài tiện ích hỗ trợ ngôn ngữ chính (10 phút) — Chỉ một bộ cho mỗi ngôn ngữ.
- Thêm tệp cấu hình định dạng vào dự án (20 phút) — Để cả nhóm dùng chung quy ước.
- Bật định dạng tự động khi lưu tệp (5 phút) — Không phải nhớ chạy tay.
- Cấu hình chạy và gỡ lỗi cho dự án (30 phút) — Bấm một nút là chạy được.
- Đưa tệp cấu hình vào kho mã nguồn (10 phút) — Người mới vào nhóm dùng được ngay.
- Loại trừ các thư mục nặng khỏi tìm kiếm (10 phút) — Tìm kiếm nhanh hơn nhiều.
Vì sao nên đưa tệp cấu hình vào kho mã nguồn?
Đây là bước nhỏ giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian cho cả nhóm về sau.
Khi một người mới gia nhập dự án, họ thường mất nửa ngày tới một ngày chỉ để dựng môi trường: cài tiện ích nào, đặt quy ước định dạng ra sao, cấu hình chạy thử thế nào.
Nếu những thiết lập đó nằm sẵn trong kho, công cụ tự đọc khi họ mở dự án và thậm chí gợi ý cài đúng bộ tiện ích cần thiết. Thời gian dựng môi trường giảm từ một ngày xuống còn mười lăm phút.
Lợi ích thứ hai quan trọng không kém: cả nhóm dùng chung một quy ước định dạng, nên các thay đổi hiển thị trong lịch sử chỉ còn phần sửa thật. Không còn tình trạng một người mở tệp ra lưu lại và cả trăm dòng bị đánh dấu là đã thay đổi chỉ vì khác nhau ở dấu cách.
Hạn chế cần biết
Nặng dần khi cài nhiều tiện ích
Mỗi tiện ích là một tiến trình phụ chạy nền.
Hiểu ngữ cảnh dự án thua bộ công cụ chuyên
Rõ nhất với dự án Java hoặc .NET quy mô lớn.
Chất lượng tiện ích không đồng đều
Ai cũng đăng được, cần xem lượt tải và ngày cập nhật.
Bản chính thức có thu thập số liệu sử dụng
Tắt được nhưng bật sẵn từ đầu.
Gỡ lỗi cần cấu hình thủ công cho từng ngôn ngữ
Không chạy được ngay như bộ công cụ đầy đủ.
Visual Studio Code so với các công cụ khác
| Tiêu chí | VS Code | IntelliJ IDEA | Sublime Text |
|---|---|---|---|
| Chi phí | Miễn phí | Có bản miễn phí hạn chế | Dùng thử không hết hạn |
| Kho tiện ích | Tốt nhất | Rất tốt | Tốt |
| Hiểu ngữ cảnh dự án | Tốt | Tốt nhất | Khá |
| Tốc độ khởi động | Rất tốt | Kém | Tốt nhất |
| Mở tệp rất lớn | Khá | Khá | Tốt nhất |
| Soạn mã trên máy chủ từ xa | Tốt nhất | Tốt | Kém |
Xem thêm đánh giá Sublime Text, đánh giá IntelliJ IDEA, đánh giá Git, hoặc duyệt nhóm công cụ lập trình.
Kết luận
Visual Studio Code là nơi hợp lý để bắt đầu với gần như mọi người học lập trình, và cũng là công cụ chính của rất nhiều người làm nghề lâu năm.
Nó miễn phí, có tài liệu hướng dẫn nhiều nhất, và bạn không phải đổi công cụ khi chuyển sang ngôn ngữ khác.
Hãy giữ số tiện ích ở mức tối thiểu cần thiết. Điểm mạnh lớn nhất của nó là nhẹ và nhanh, và đó cũng là thứ dễ mất nhất nếu bạn cài mọi thứ nghe có vẻ hữu ích.
