Trả lời ngắn: WhatsApp là ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất thế giới, nên với người Việt nó chủ yếu có vai trò liên lạc với người nước ngoài.
Điểm mạnh kỹ thuật: mã hoá đầu cuối mặc định cho mọi tin nhắn và cuộc gọi.
Khi nào người Việt thực sự cần nó?
Ở trong nước, gần như mọi liên lạc đều đã diễn ra trên các ứng dụng khác, nên cài thêm một ứng dụng nữa nghe có vẻ thừa.
Nhưng có vài nhóm mà việc này là bắt buộc. Người làm xuất nhập khẩu trao đổi với đối tác nước ngoài, vì ở nhiều nước đây là kênh liên lạc mặc định cho cả công việc.
Người có gia đình đang sinh sống ở nước ngoài, vì con cháu ở châu Âu hay châu Mỹ thường không cài ứng dụng nội địa Việt Nam.
Người làm du lịch và dịch vụ đón khách quốc tế, vì khách đến từ nhiều nước và đây là điểm chung giữa họ.
WhatsApp làm được gì?
| Việc | Mức độ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Độ phủ người dùng toàn cầu | Tốt nhất | Mặc định ở rất nhiều quốc gia |
| Mã hoá đầu cuối mặc định | Rất tốt | Cho cả tin nhắn và cuộc gọi |
| Gọi thoại và gọi hình quốc tế | Rất tốt | Miễn phí qua kết nối mạng |
| Giao diện đơn giản dễ dùng | Rất tốt | Người lớn tuổi tiếp cận được |
| Tài khoản dành cho doanh nghiệp nhỏ | Tốt | Có công cụ trả lời tự động |
| Ổn định trên mạng yếu | Tốt | Tối ưu cho thị trường đang phát triển |
| Độ phủ tại Việt Nam | Kém | Ít người trong nước dùng |
| Tính năng so với đối thủ | Khá | Đơn giản, ít tính năng nâng cao |
| Dữ liệu về mối liên hệ được thu thập | Khá | Nội dung mã hoá nhưng dữ liệu đi kèm thì không |
Ai nên dùng WhatsApp?
- Người làm xuất nhập khẩu và thương mại quốc tế — kênh mặc định của đối tác.
- Người có gia đình ở nước ngoài — con cháu thường không cài ứng dụng Việt Nam.
- Người làm du lịch đón khách quốc tế — điểm chung giữa khách nhiều nước.
- Ai thường xuyên đi công tác nước ngoài — liên lạc tại chỗ thuận tiện.
Không cần thiết nếu bạn chỉ liên lạc trong nước — Zalo đã đủ và mọi người đều có sẵn.
Dùng cho công việc quốc tế thế nào?
Với người làm thương mại quốc tế, đây là công cụ làm việc chứ không chỉ để trò chuyện.
| Việc nên làm | Lợi ích |
|---|---|
| Dùng tài khoản doanh nghiệp riêng | Tách bạch công việc và cá nhân |
| Đặt thông tin công ty đầy đủ trong hồ sơ | Đối tác biết ngay bạn là ai |
| Đặt trả lời tự động ngoài giờ làm việc | Quan trọng vì lệch múi giờ |
| Gắn nhãn khách hàng theo giai đoạn | Không để sót cơ hội |
| Xác nhận lại điều khoản quan trọng qua thư điện tử | Tin nhắn không phải bằng chứng vững |
| Chỉ trao đổi mọi thứ qua tin nhắn | Rủi ro khi có tranh chấp |
Quy trình thiết lập cho công việc
- Tải bản dành cho doanh nghiệp thay vì bản thường (30 phút) — Có công cụ riêng.
- Dùng số điện thoại riêng cho công việc (1 ngày) — Tách khỏi số cá nhân.
- Điền đầy đủ hồ sơ công ty và giờ làm việc (30 phút) — Tạo tin cậy với đối tác lạ.
- Soạn sẵn câu trả lời cho câu hỏi lặp lại (2 giờ) — Báo giá, thời gian giao hàng.
- Đặt trả lời tự động cho ngoài giờ (15 phút) — Đối tác lệch múi giờ biết khi nào bạn phản hồi.
- Tóm tắt mọi thoả thuận qua thư điện tử (sau mỗi lần) — Nguyên tắc không bỏ qua.
Vì sao trả lời tự động ngoài giờ lại quan trọng với đối tác quốc tế?
Đây là chi tiết nhỏ nhưng ảnh hưởng thật tới cách đối tác đánh giá bạn.
Khi làm việc với đối tác ở châu Âu hay châu Mỹ, chênh lệch múi giờ có thể lên tới nửa ngày. Họ gửi tin nhắn vào giờ làm việc của họ, tức là lúc bạn đang ngủ.
Nếu không có phản hồi gì trong nhiều giờ, người gửi không biết bạn đã nhận chưa, có vấn đề gì không, hay đơn giản là bạn không quan tâm. Với đối tác mới chưa quen bạn, sự im lặng dễ bị hiểu là thiếu chuyên nghiệp.
Một tin nhắn tự động nói rõ giờ làm việc của bạn theo múi giờ quốc tế và cam kết phản hồi trong khoảng thời gian cụ thể giải quyết hoàn toàn điều đó. Nó cũng đặt ra kỳ vọng hợp lý, để bạn không phải trả lời tin nhắn lúc hai giờ sáng chỉ vì sợ mất khách.
Hạn chế cần biết
Rất ít người dùng ở Việt Nam
Chỉ hữu ích cho liên lạc quốc tế.
Tính năng đơn giản hơn đối thủ
Thiếu nhiều công cụ nâng cao.
Dữ liệu về mối liên hệ vẫn được thu thập
Nội dung mã hoá nhưng thông tin đi kèm thì không.
Sao lưu lên đám mây không mã hoá mặc định
Cần bật thêm nếu quan tâm.
Tin nhắn không phải bằng chứng vững khi tranh chấp
Cần xác nhận lại bằng thư điện tử.
WhatsApp so với các lựa chọn khác
| Tiêu chí | Zalo | Signal | |
|---|---|---|---|
| Độ phủ toàn cầu | Tốt nhất | Kém | Khá |
| Độ phủ tại Việt Nam | Kém | Tốt nhất | Kém |
| Mã hoá đầu cuối mặc định | Có | Không | Có |
| Công cụ cho doanh nghiệp nhỏ | Rất tốt | Rất tốt | Không có |
| Lượng dữ liệu thu thập | Vừa | Vừa | Ít nhất |
| Dễ với người lớn tuổi | Rất tốt | Tốt nhất | Tốt |
Xem thêm đánh giá Zalo, đánh giá Signal, đánh giá Viber, hoặc duyệt nhóm ứng dụng giao tiếp.
Kết luận
WhatsApp với người Việt là công cụ chuyên dụng cho liên lạc quốc tế chứ không phải ứng dụng nhắn tin hằng ngày.
Nếu bạn làm xuất nhập khẩu, du lịch quốc tế hoặc có gia đình ở nước ngoài, đây là ứng dụng bắt buộc phải có.
Và hãy giữ nguyên tắc xác nhận lại mọi thoả thuận qua thư điện tử. Trao đổi nhanh qua tin nhắn là tiện, nhưng một chuỗi tin nhắn không phải căn cứ vững khi có tranh chấp.
