Trả lời ngắn: PerformanceTest là phần mềm đo hiệu năng máy tính của PassMark Software, chạy các bài kiểm tra CPU, đồ hoạ 2D và 3D, ổ cứng và bộ nhớ, rồi trả về một điểm tổng gọi là PassMark Rating. Điểm này so được với kho kết quả của những máy khác trên toàn thế giới.
Nên dùng nếu: bạn muốn biết máy mình đang nhanh hay chậm so với máy cùng cấu hình, hoặc cần đo xem một nâng cấp phần cứng có tạo khác biệt thật không. Không đủ nếu: bạn tìm công cụ chẩn đoán lỗi phần cứng chuyên sâu hoặc chỉ cần xem nhiệt độ và thông số linh kiện.
PerformanceTest giải quyết vấn đề gì?
Câu hỏi "máy tôi có nhanh không" rất khó trả lời bằng cảm giác. Máy mở phần mềm chậm có thể do ổ cứng, do thiếu RAM, do tản nhiệt kém làm CPU bị hạ xung, hoặc do phần mềm chạy nền. Nhìn vào thông số trên giấy cũng không đủ, vì hai máy cùng tên linh kiện vẫn cho kết quả khác nhau tuỳ cách hãng chỉnh xung và tản nhiệt.
PerformanceTest biến câu hỏi đó thành một con số. Trang chủ PassMark mô tả phần mềm chạy một bộ bài kiểm tra chuẩn gồm CPU, đồ hoạ 2D, đồ hoạ 3D, ổ đĩa và bộ nhớ, sau đó đưa ra điểm PassMark Rating. Điểm này được dùng làm thước đo từ năm 1998 tới nay, nên có bề dày dữ liệu đối chiếu.
Vấn đề thứ hai là kho so sánh. Một con số đứng riêng không nói lên gì. Trang chủ nêu PassMark đã thu thập kết quả của hơn một triệu máy và đưa vào các trang dữ liệu benchmark của hãng. Người dùng có thể tải kết quả của máy khác về để so, hoặc gửi kết quả của mình lên hệ thống.
Vấn đề thứ ba là đo hiệu quả nâng cấp. Khi bạn thay SSD, thêm RAM hay đổi card đồ hoạ, cảm nhận thường bị lẫn với nhiều yếu tố khác. Chạy cùng một bài test trước và sau khi nâng cấp sẽ cho ra hai con số so được với nhau, và đó là căn cứ rõ ràng hơn là cảm giác.
PerformanceTest làm tốt việc gì?
Bảng dưới chia theo từng việc cụ thể, dựa trên mô tả và danh sách bài kiểm tra trên trang sản phẩm PerformanceTest của PassMark.
| Loại việc | Mức độ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chấm điểm tổng hiệu năng máy | Tốt nhất | Điểm PassMark Rating là thứ phần mềm sinh ra để làm, và là chỉ số được dùng rộng rãi. |
| So máy mình với máy khác | Tốt nhất | Trang chủ nêu có kho kết quả của hơn một triệu máy để tìm và đối chiếu. |
| Đo hiệu quả nâng cấp phần cứng | Rất tốt | Có nhóm bài kiểm tra nâng cao cho phép tự dựng kịch bản để đo đúng thứ vừa thay. |
| Kiểm tra CPU | Rất tốt | Hỗ trợ siêu phân luồng và nhiều CPU, chạy các phép tính nén, mã hoá và mô phỏng vật lý. |
| Kiểm tra đồ hoạ 3D | Tốt | Hỗ trợ DirectX 9 đến DirectX 12 ở độ phân giải 4K, kèm DirectCompute và OpenCL. |
| Kiểm tra ổ cứng và bộ nhớ | Tốt | Đo đọc ghi tuần tự, tìm ngẫu nhiên và IOPS cho ổ, cùng các phép đọc ghi có và không có cache cho RAM. |
| Chạy từ USB, không cần mạng | Tốt | Trang chủ nêu có thể chạy trực tiếp từ ổ USB, hợp với người đi kiểm tra máy nhiều nơi. |
| Xem nhiệt độ và chi tiết linh kiện | Kém | Đây là phần mềm đo hiệu năng, không phải công cụ đọc cảm biến chuyên sâu. |
| Chẩn đoán lỗi phần cứng | Không | PassMark có sản phẩm riêng cho việc ép tải và kiểm tra độ ổn định, không nằm trong phần này. |
Ai nên dùng PerformanceTest?
Người tự lắp hoặc nâng cấp máy. Nếu bạn vừa thay SSD, thêm RAM hay đổi card đồ hoạ, chạy lại bài test sẽ cho bạn con số trước và sau. Đây là cách kiểm chứng khoản tiền bỏ ra có tạo khác biệt thật hay chỉ là cảm giác.
Người mua máy cũ. Khi mua lại máy đã qua sử dụng, bạn không biết chủ trước đã dùng nặng tới đâu. Một lượt benchmark giúp phát hiện máy chạy chậm hơn mức cấu hình đáng lẽ phải có, dấu hiệu của tản nhiệt kém hoặc linh kiện xuống cấp.
Nhân viên IT và kỹ thuật viên. Việc kiểm tra một loạt máy trong công ty cần tiêu chuẩn chung để so sánh. Khả năng chạy từ USB và gửi kết quả về kho dữ liệu giúp việc lập danh sách máy yếu trở nên nhanh hơn nhiều so với kiểm tra thủ công.
Người tò mò về hiệu năng máy mình. Không cần là dân kỹ thuật, bạn vẫn có thể chạy bộ kiểm tra miễn phí rồi xem điểm của mình nằm ở đâu so với máy khác. Đây là cách trả lời câu hỏi máy có đang chạy đúng sức hay không.
Cách chạy và đọc kết quả PerformanceTest
1. Đóng bớt phần mềm trước khi đo
Trình duyệt nhiều tab, phần mềm diệt virus đang quét và ứng dụng đồng bộ chạy nền đều ăn tài nguyên. Chúng làm kết quả thấp hơn thực tế và khiến hai lần đo không so được với nhau. Hãy đóng bớt trước khi bấm chạy.
2. Cắm nguồn và để máy nguội
Với laptop, chạy bằng pin thường khiến máy hạ xung để tiết kiệm điện, kéo điểm xuống. Chạy ngay sau khi máy vừa làm việc nặng cũng cho kết quả thấp vì nhiệt độ đang cao. Cắm sạc và để máy nghỉ vài phút sẽ cho con số ổn định hơn.
3. Chạy lại vài lần rồi lấy mức ổn định
Một lần đo có thể bị ảnh hưởng bởi tác vụ nền bất chợt. Chạy hai đến ba lần rồi so các kết quả với nhau. Nếu chênh lệch lớn, hãy tìm xem có tiến trình nào đang chạy nền và đo lại. Con số đáng tin là con số lặp lại được.
4. Dùng bài kiểm tra nâng cao cho đúng thứ cần đo
Nếu bạn chỉ vừa thay ổ cứng, chạy cả bộ test tổng sẽ làm loãng kết quả. Nhóm bài kiểm tra nâng cao cho phép chọn riêng ổ đĩa, CPU, đồ hoạ, mạng, bộ nhớ, mô phỏng vật lý và tính toán GPU. Chọn đúng nhóm sẽ thấy rõ tác động của linh kiện vừa thay.
Hạn chế cần biết
Bản miễn phí chỉ có bài kiểm tra chuẩn
Trang chủ ghi rõ các tính năng chuẩn thì miễn phí, còn bài kiểm tra nâng cao chỉ dùng được trong thời gian dùng thử, sau đó phải mua bản quyền. Nếu bạn cần tự dựng kịch bản đo riêng, bản miễn phí sẽ không đủ.
Không phải công cụ theo dõi phần cứng
Phần mềm này đo hiệu năng, không theo dõi nhiệt độ, điện áp hay tình trạng sức khoẻ ổ theo thời gian thực. Muốn xem những thông số đó, bạn cần một công cụ khác chuyên về giám sát phần cứng.
Điểm số không phản ánh mọi trải nghiệm
Điểm cao không có nghĩa máy mượt trong mọi việc. Một máy điểm cao nhưng ổ cứng đầy hoặc tản nhiệt kém vẫn có thể giật khi dùng thật. Hãy xem điểm như một chỉ số tham khảo, không phải lời hứa về trải nghiệm.
Kết quả phụ thuộc vào cách chạy
Cùng một máy, hai người chạy có thể ra hai con số khác nhau vì chế độ nguồn, nhiệt độ và phần mềm nền. Vì vậy chỉ nên so các kết quả được đo trong cùng điều kiện, chứ đừng so một cách máy móc với điểm của người khác.
Lỗi hay gặp khi benchmark
Điểm lần sau thấp hơn lần trước trên cùng một máy
Nguyên nhân thường gặp là máy nóng hơn, đang chạy bằng pin, hoặc có bản cập nhật phần mềm nền mới. Hãy kiểm tra ba thứ đó trước khi kết luận máy bị chậm đi. Máy nguội và cắm sạc thường trả lại kết quả cũ.
Bài kiểm tra đồ hoạ dừng giữa chừng
Bài test 3D đặt tải cao lên card đồ hoạ, nên driver cũ hoặc tản nhiệt kém có thể làm tiến trình dừng. Cập nhật driver và đảm bảo máy đủ thoáng là hai bước nên làm trước khi chạy lại.
Không tìm thấy kết quả máy mình trong kho dữ liệu
Kho dữ liệu dựa trên kết quả do người dùng gửi lên, nên máy cấu hình lạ có thể chưa có mẫu đối chiếu. Trong trường hợp đó, hãy so với máy gần giống nhất hoặc tự lưu kết quả của mình để làm mốc cho các lần sau.
PerformanceTest so với các công cụ đo hiệu năng khác
Bảng dưới đặt cạnh nhau theo từng việc. Chỗ nào trang chủ của công cụ kia không nêu thì ghi là không rõ, không đoán thay.
| Tiêu chí | PerformanceTest | CrystalDiskMark | AIDA64 Extreme | CPU-Z |
|---|---|---|---|---|
| Việc chính | Chấm điểm tổng hiệu năng máy | Đo tốc độ ổ cứng | Chẩn đoán phần cứng | Xem thông tin phần cứng |
| Chấm điểm để so giữa các máy | Có | Không | Không rõ | Không |
| Đo cả CPU lẫn đồ hoạ | Có | Không | Không rõ | Không |
| Có bản miễn phí | Có, cho bài kiểm tra chuẩn | Không rõ | Không rõ | Không rõ |
| Nền tảng | Windows, macOS, Linux | Không rõ | Không rõ | Không rõ |
| Hợp nhất với | Người muốn so hiệu năng tổng thể | Người chỉ cần đo ổ cứng | Người cần chẩn đoán sâu | Người cần đọc thông số linh kiện |
Nếu bạn muốn theo dõi nhiệt độ và sức khoẻ linh kiện theo thời gian thực, có thể xem thêm HWiNFO. Còn để kiểm tra tình trạng ổ cứng, CrystalDiskInfo nằm cùng nhóm tiện ích và công cụ trên site.
Kết luận
PerformanceTest là lựa chọn đáng dùng khi bạn cần một con số để so hiệu năng máy mình với máy khác, hoặc để kiểm chứng một lần nâng cấp phần cứng có tạo khác biệt. Điểm mạnh là bộ bài kiểm tra phủ nhiều nhóm linh kiện, kho kết quả đối chiếu lớn và bản chuẩn miễn phí không cần bản quyền.
Điểm cần cân nhắc là phần kiểm tra nâng cao thuộc bản trả phí, và đây không phải công cụ chẩn đoán lỗi hay theo dõi nhiệt độ. Trước khi mua, bạn nên mở lại trang chủ PassMark để xem bảng giá và điều kiện cấp phép hiện hành, vì chính sách bản quyền của phần mềm thương mại có thể thay đổi.
